11η Δεκεμβρίου, «Ημέρα των βουνών» Του Γιάννη Σχίζα

Η ορειβασία με τη πιο γενική έννοια – ως αναρρίχηση ή ως ορεινή πεζοπορία – έχει τη δική της, ξεχωριστή «Ημέρα». Είναι η 11η  Δεκεμβρίου,  η « Ημέρα των Βουνών», δηλωτική της ανάγκης για προστασία των μειοψηφικών ορεινών πληθυσμών αλλά και των άλλων «οικιστών» του ίδιου πλανήτη, όπως είναι τα άγρια ζώα. Στην εποχή του διαστήματος τα βουνά παραμένουν τα πιο αντιπροσωπευτικά μουσεία της άγριας φύσης, της ποικιλίας βιοτόπων και οικοτόπων, των γεωσχηματισμών που διέφυγαν την ισοπεδωτική επέμβαση της εκτατικής ανάπτυξης.

101 χρόνια μετά την «κατάκτηση» του Ολύμπου και 61 μετά την «κατάκτηση» του Έβερεστ, τα βουνά διατηρούν ένα μεγάλο απόθεμα μαγείας.
Και εξακολουθούν να «αποφέρουν»  μια ανανεούμενη αίσθηση τοπίου, μετεωρολογικής εικονοποιϊας, προκλήσεων στη σωματική αντοχή, φυτολογικών και ζωολογικών εμπειριών, ιστορικής πληροφορίας. Τα βουνά είναι  ο κατεξοχήν συντηρητής του παρελθόντος, έλεγε  ο   μελετητής της Μεσογείου Φερνάντ Μπρωντέλ – θέλοντας να δείξει την υπεροχή τους σε σχέση με άλλες περιοχές  του χώρου, όπου  η ιστορία σβήνεται πιο εύκολα…

Επίσημα τα βουνά κατέχουν το 23% της επιφάνειας του πλανήτη, όμως αυτό το 23% πρέπει να προσλαμβάνεται με επιφύλαξη : Πρώτον, διότι η στατιστική προϋποθέτει ορισμό της έννοιας «βουνό», που δεν έχει αποκρυσταλλωθεί στο χώρο των γεωγράφων. Δεύτερον, διότι οι εδαφικές μετρήσεις είναι σε κάτοψη, επομένως αδυνατούν να εκτιμήσουν τις κεκλιμένες επιφάνειες και το όλο ανάγλυφο του ορεινού χώρου.

Τα βουνά συνεχίζουν να φιλοξενούν ένα μεγάλο – αν και φθίνον – ποσοστό του παγκόσμιου  πληθυσμού, όμως στην εποχή μας προσφέρονται όλο και περισσότερο για τη ψυχαγωγία ή αναψυχή. «Ανα-ψυχή», ανανέωση της ψυχής, «αγωγή της ψυχής» ,  ψυχή που άγεται  στο αλλού – είναι σημασίες  που  προκύπτουν   από την   επιστροφή στις ρίζες των όρων : Ο ύστερος όρος «ψυχαγωγία» συνδέεται συχνά με έναν ευτελισμό  της επαφής ανθρώπου και φύσης..

Σημαίνει χιονοδρομικά κέντρα και πίστες χειμερινών σπορ στο οπουδήποτε. Σημαίνει ακόμη και ελικόπτερα που χρησιμοποιούνται από ευκατάστατους σκιέρ, Σνομπ  καταναλωτές χειμερινών εξοπλισμών και αδιάφορων για την περιβάλλουσα φύση και  την αισθητική του τοπίου. Σημαίνει ασυνείδητους  εποικιστές ορεινών  περιοχών, κυνηγούς οικοφονιάδες και  λεβεντοτσόγλανους με  μότο κρος –  να θρυμματίζουν την  ομορφιά της  σιωπής  και να  προσφυγοποιούν   άγρια ζώα….
Σημαίνει ορειβάτες που απλά και μόνο δοκιμάζουν τις σωματικές τους αντοχές  – και τίποτε περισσότερο. Που δεν βλέπουν γύρω τους τις τερατογενέσεις  σε εξέλιξη – τις θηριώδεις ανεμογεννήτριες, την υπερβολική οδοποιϊα,  τις ανεγκέφαλες  εξορυκτικές επεμβάσεις.

Στον 21ο  αιώνα τα βουνά δεν εκπροσωπούν ό,τι εκπροσωπούσαν στις αρχές του προηγούμενου. Δεν είναι ό,τι δηλώνονταν στα «Ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου ή στα «Άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου», του Στέφανου Γρανίτσα. Όμως η αξία  τους παραμένει – όσο ένα κλασσικό έργο του Σοπέν ή  ένα φαντασμαγορικό ηλιοβασίλεμα. Απομένει σε μας να εγκολπωθούμε  αυτή την αξία και να την προστατέψουμε, όπως προστατεύουμε ένα αντικείμενο με   μουσειακή αλλά και ενεστώσα χρήση ….

LEAVE COMMENT